Katwijks Museum

Tentoonstelling: Katwijkse Buurtjes en Straatjes

14 maart 2017 tot 18 juni 2017

In vroeger tijden, in de zeventiende eeuw, werd Katwijk al bezocht door landschap- en stadsschilders als Jacob van Ruisdael en Jan van Goyen. Met de komst van D.A.C. Artz in 1870 en B.J. Blommers in 1898 kwam er, mede dankzij de goede verbinding met het achterland en de relatieve rust ten opzichte van Scheveningen, een ware toeloop van kunstschilders op gang. Zo ontstond er in Katwijk een kunstenaarskolonie. Voor zover bekend zijn er in Katwijk meer dan 1100 kunstenaars aan het werk geweest, de meeste tussen 1870 en 1914. Kunstenaars uit binnen- en buitenland, vaak bewonderaars en navolgers van de Haagse School, kwamen hier in de buitenlucht schilderen. Velen van hen bleven hier voor langere tijd.

Het Groot Badhotel, Du Rhin, Van Tellingen, De Zwaan en Zeerust behoorden tot de ondernemingen die de kunstenaars onderdak verschaften. Anderen logeerden het liefst bij de gewone Katwijkers thuis. En een aantal kunstenaars zoals Jan Toorop, Willy Sluiter, Bernard Blommers en Evert Pieters, kwam zelfs in Katwijk wonen en liet aan de Boulevard een villa bouwen.

Katwijkers in klederdracht, bomschuiten, de visafslag op het strand en de Oude Kerk waren geliefde onderwerpen om te schilderen. Maar er waren ook schilders die voor hun onderwerpen het dorp in gingen. Zij plantten hun schildersezels op hoeken van straatjes en steegjes en schilderden de (vissers)huisjes, de buurtjes, binnenplaatsjes, doorkijkjes en straatjes in Katwijk aan Zee én Katwijk aan den Rijn. Het zijn vaak sfeervolle, intieme beelden, overzichtelijk, waarin het weer mooi is met mooie wolkenluchten. De woninkjes en straatjes zijn realistisch geschilderd. Maar dat wil niet zeggen dat de voorstelling altijd topografisch correct was. De artistieke vrijheid liet het toe dat sommige kunstenaars ter wille van een aantrekkelijker compositie of lichtval, een gebouw net iets anders plaatsten, zelfs weglieten of een andere achtergrond opvoerden.
De Eerste Wereldoorlog en het verdwijnen van de bomschuiten op het strand, deed de interesse bij de kunstenaars voor Katwijk afnemen. Enkele navolgers bleven nog wel komen maar het hoogtepunt van de kunstenaarskolonie was voorbij. Het beeld van het toenmalige dorp Katwijk is allang verdwenen en in de beleving van veel inwoners en bezoekers grotendeels vervaagd.
Een publicatie en de bijbehorende tentoonstelling zijn er op gericht om dat beeld weer op te roepen en aan de hand van schilderijen van toen en foto’s van nu het verhaal van Katwijk als kunstenaarsdorp onder de aandacht te brengen.


Walter Prell


‹ terug
L. Soonius, Kerksteeg