Katwijks Museum

Verkort Beleidsplan Katwijks Museum 2016-2020


Het Katwijks Museum is de verzamelnaam van twee rechtspersonen. Dat zijn de op 1 januari 1966 opgerichte vereniging Genootschap Oud Katwijk en de op 15 september 1982 opgerichte Stichting Katwijks Museum. De vereniging stelt zich ten doel de belangstelling voor en de bestudering van de geschiedenis en de folklore van het dorp Katwijk en alles wat daar mee verband houdt te bevorderen. In dat kader is het genootschap de eigenaar van de collectie van het museum. De Stichting Katwijks Museum heeft als voornaamste doelstelling het museum te exploiteren. Het genootschap is een vereniging bestaande uit ongeveer 1700 leden. De organisatie die het museum beheert, bestaat bijna volledig uit meestal oudere vrijwilligers. Een doorlopend punt van aandacht is het werven van nieuwe lichtingen jongere vrijwilligers. Dat is een voorwaarde om de continuïteit van de activiteiten in de huidige vorm zeker te stellen. De vereniging en de stichting hebben de status van Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI).

Musea zijn voortgekomen uit de schatkamers van kerken, kloosters en andere instellingen. Het grote publiek kon daardoor niet of nauwelijks van de verzamelingen kennisnemen. De gangbare opvatting was dat de betekenis van een museum gelegen was in het conserveren van het verleden. Geleidelijk kwam men tot de conclusie dat het de moeite waard was dergelijke verzamelingen ook aan het grote publiek te tonen. Dat leidde tot de oprichting van musea die voor het publiek toegankelijk waren. In het takenpakket van een museum zijn tegenwoordig een viertal kernfuncties te onderscheiden

• Verzamelen
• Ordenen en archiveren
• Presenteren en exposeren
• Educatie

Ook bij het Katwijks Museum zijn deze kernfuncties te onderkennen. Het aandachtsgebied daarvan is de Katwijkse historie en het culturele erfgoed dat daarmee verband houdt.

De eerste kernfunctie betreft het verzamelen van informatie, kunstwerken en andere objecten. In dat kader vormden zich diverse werkgroepen die elk een specifieke taak toebedeeld kregen. Te noemen zijn het kledingdepot, de modelbouwgroep en genealogie. De groep maritiem heeft in de loop der jaren een omvangrijk archief over de Katwijkse vissersvloot opgebouwd. Een bijzonder aandachtsgebied betreft de uitbreiding en het beheer van de kunstcollectie met name bestaande uit schilderijen, tekeningen en prenten. Doelstelling is om van iedere kunstenaar die in Katwijk heeft gewerkt, een of meer kunstwerken te verkrijgen. Voorts bestaat de wens een aantal werken te verwerven die een beeld geven van Katwijk aan den Rijn. Vanwege het beperkte bedrag aan beschikbare geldmiddelen is het van belang prioriteiten te stellen bij de verwerving van kunstwerken. Het voornemen bestaat voor de verkrijging van de benodigde geldmiddelen de Stichting Sponsorgelden sterk te activeren. In dat kader bestaat het streven een groep relatief jonge commerciële personen te formeren met belangstelling voor het historisch erfgoed van Katwijk en met affiniteit voor het museum.

De tweede kernfunctie is de ordening en het archiveren in registratiesystemen van de informatie over schilderijen, fotocollecties en andere voorwerpen. Het museum beschikt langzamerhand over omvangrijke collecties en informatiebestanden. Enkele jaren geleden is een aanvang gemaakt met de digitalisering van de fotocollecties. Ook worden regelmatig archieven van organisaties aangeboden die voor de ontwikkeling van Katwijk van historische betekenis zijn geweest. Een aandachtspunt is het behoud van de verworven kunstwerken. Regelmatig zal de conditie van in het bijzonder de kostbare kunststukken worden beoordeeld. Deze kunststukken zijn als de kroonjuwelen van het museum aan te merken. Zij zijn medebepalend voor de naamsbekendheid en de continuïteit van het museum.

De derde kernfunctie is het presenteren en exposeren van het Katwijkse culturele erfgoed. De klederdrachtgroep is al kort na de oprichting van het genootschap begonnen met optredens bij allerlei instellingen om de klederdracht te tonen. Met name door deze groep werd aan de doelstelling van het genootschap inhoud gegeven. Geleidelijk heeft zich rond de schilderijencollectie de tentoonstellingscommissie ontwikkeld waarin veel deskundigheid is samengebracht. Deze verzorgt de wisseltentoonstellingen die over het algemeen een expositieduur van enkele maanden hebben. Het streven is jaarlijks drie tentoonstellingen te organiseren waaronder een grote. Over de schilders en de kunstwerken waarop een grote wisseltentoonstelling betrekking heeft, wordt veelal een catalogus in de vorm van een boekwerk uitgegeven. Samenvattend is te stellen dat de creativiteit en de inzet van de mens hier een belangrijke rol speelt.

De vierde kernfunctie is de educatie. De educatiecommissie maakt daarbij gebruik te maken van al datgene wat het museum te bieden heeft. De activiteiten zijn van groot belang is voor het opwekken van de belangstelling voor cultuur en historie. Voor de jeugd gebeurt dat door gespreid over het jaar met groepjes kinderen. Het programma is een verwevenheid van schilderen, handenarbeid en spel. De huidige aanpak zal worden gecontinueerd.
De gemeente Katwijk heeft een programma om de jeugd van basis- en middelbare scholen in aanraking te brengen met culturele uitingen en de lokale historie. In dat kader bezoeken jaarlijks honderden leerlingen het museum. De educatiecommissie van het museum is nauw betrokken bij de uitvoering van deze taak. Daarbij wordt samengewerkt met vertegenwoordigers van het basis- en het voortgezet onderwijs. Deze samenwerking zal worden voortgezet.

Aan de kernfuncties is slechts inhoud te geven bij ondersteuning door enkele facilitaire commissies en werkgroepen. Zo richt de PR-commissie in belangrijke mate op het aantrekken van bezoekers van elders. Het Katwijks Museum levert daarmee een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van het dagtoerisme in Katwijk. Een omvangrijk project is de herinrichting van de zolder. Deze zal op een zodanige wijze opnieuw worden ingericht dat de bezoeker een inzichtelijker beeld zal krijgen van de belangrijkst ontwikkelingen gedurende de lokale historie. De presentatie van de collectie zal interessanter worden indien als toelichting op het getoonde gebruik gemaakt kan worden van elektronische flatscreens. In ieder geval zal het bestuur zich beraden over een goede voorlichting van de aanwezige attributen.

Na een decennium van onstuimige groei is thans een periode gekenmerkt door stabiliteit aangebroken. Dat wil niet zeggen dat er geen elementen van expansie zijn te onderkennen. maar in deze beleidsperiode gaat het er om te zorgen dat het museum haar verworven positie in de lokale samenleving weet te handhaven en te versterken. Het museum heeft thans een omvang bereikt die voor een organisatie bestaande uit vrijwilligers nog is te overzien. Rekening moet echter gehouden met het feit dat de spanwijdte van de leiding zijn grenzen kent. Deze mogen niet worden overschreden. Bij een verdere groei van de organisatie kan een punt bereikt worden die een grotere professionalisering vereist. Dat kan verzakelijking van de verhoudingen in de hand werken. De vraag kan gesteld worden of een groei van de activiteiten en bijbehorende organisatie die daartoe leidt, moet worden nagestreefd. Daar zal een veel duurder uitvallend kostenplaatje aan verbonden zijn, waarvoor financiering gevonden zal moeten worden.

De grote uitdaging voor de komende jaren zal worden de huidige cultuur van het ‘in goede harmonie samenwerken’ te continueren. Daarom moeten wij de vrijwilligersorganisatie koesteren en als een kostbaar immaterieel actief op verdiensten beoordelen. De vrijwilligers vormen niet alleen een hobby-organisatie, maar zij voelen zich geroepen het Katwijkse culturele erfgoed voor toekomstige generaties te bewaren. Gelukkig kunnen wij ons verheugen in een groot en enthousiast vrijwilligersbestand dat daartoe bereid is. Het bestuur ziet de toekomst dan ook met vertrouwen tegemoet.


Katwijk aan Zee, 2 december 2015
Het bestuur